జెనరిక్ మందులు (Generic Medicines): చౌకైన ఔషధాల కోసం కేంద్రం తీసుకుంటున్న చర్యలు

జెనరిక్ మందులు (Generic Medicines)ను ప్రజలకు ఇంకా ఆకర్షణీయంగా చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తూ కొత్త మార్కెటింగ్ స్ట్రాటజీని తీసుకురావాలని, దాని ద్వారా ఈ మందుల బ్రాండ్ అవగాహనను వినియోగదారుల్లో పెంచాలని ప్రయత్నిస్తోంది.

కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ కొత్త ప్రణాళికల ప్రకారం, జెనరిక్ మందులకు ప్రత్యేక రంగు కోడ్ ఇవ్వడం ద్వారా వాటిని ఖరీదైన బ్రాండెడ్ మందుల నుంచి వేరు గుర్తించేలా చేయాలని చూస్తోంది. ఇది ఒక విధంగా వినియోగదారులు మందులు కొనేటప్పుడు బ్రాండెడ్ మందులు కొనాలా, లేక జెనరిక్ మందులు కొనాలా అన్న విషయంలో సరైన సమాచారం ఆధారంగా నిర్ణయం తీసుకునేలా ప్రోత్సహించడానికే. జెనరిక్ మందులపై ప్రత్యేక గుర్తులు (సింబల్స్) పెట్టే ప్రతిపాదన కూడా ఉంది.

ఈ ప్రణాళికలు, కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ ఇప్పటివరకు తీసుకొచ్చిన అనేక విధాల చర్యల కొనసాగింపే. ఇవన్నీ జెనరిక్ మందుల విక్రయాలను పెంచడానికి ఉద్దేశించబడ్డాయి. భారతదేశంలో జెనరిక్ మందులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెద్ద ఎత్తున ఎగుమతి అవుతున్నాయి కాబట్టి, భారత్‌ను చాలా కాలంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ‘ఫార్మసీ’గా పరిగణిస్తున్నారు . అయితే, ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో ఇతర దేశాల ఔషధ తయారీదారుల నుంచి పెరుగుతున్న పోటీ, కఠినమైన నియంత్రణలు వంటి కలయిక కారణంగా ఈ స్థాయిని కొనసాగించడం కష్టమవుతుందనే విశ్లేషణలు కూడా వచ్చాయి.

అయినా, జెనరిక్ మందులు భారత ఔషధ పరిశ్రమలో ఇప్పటికీ ప్రధాన భాగాన్నే ఆక్రమిస్తున్నాయి. 2017లో ఫార్మా రంగం మొత్తం ఆదాయంలో సుమారు 70 శాతం జెనరిక్ మందుల నుంచే వచ్చింది. ఇది కేవలం ప్రపంచ మార్కెట్లకు జెనరిక్ మందులు ఎగుమతి చేయడమే కాకుండా, దేశీయంగా కూడా జెనరిక్ మందుల వినియోగాన్ని పెంచే దిశగా జరుగుతున్న ప్రయత్నాలను కొనసాగిస్తున్నదనే స్పష్టతను చూపిస్తుంది.

జెనరిక్ మందుల లభ్యత, వినియోగాన్ని పెంచేందుకు కేంద్రం గత కొన్నేళ్లుగా వరుసగా అనేక ప్రతిపాదనలు తీసుకొచ్చింది. ఒక ప్రతిపాదన ప్రకారం, డాక్టర్లు ప్రిస్క్రిప్షన్ రాస్తున్నప్పుడు బ్రాండ్ పేరు కాకుండా ఖచ్చితమైన మందు పేరును (జెనరిక్ పేరు) రాయాలి, తద్వారా బ్రాండెడ్ మందు బదులుగా జెనరిక్ మందును సూచించే అవకాశం ఉంటుంది. అంటే, బ్రాండ్ పేరు బదులుగా జెనరిక్ పేరును రాయాలని నిబంధన పెట్టడం. ఈ ప్రతిపాదన ఔషధ తయారీదారులు, కెమిస్టులు, డాక్టర్ల మధ్య పెద్ద చర్చకు దారి తీసింది; అభిప్రాయాలు రెండు వైపులా విభజించాయి.

ప్రభుత్వం నడిపే ఫార్మసీలను ప్రారంభించి, అక్కడ పూర్తిగా జెనరిక్ మందులనే అందుబాటులో ఉంచడం కూడా రాష్ట్ర, కేంద్ర స్థాయిల్లో ఆరోగ్య విధానాల్లో ముఖ్య భాగంగా మారింది. ఇది ప్రత్యేకంగా ఆరోగ్య సేవలను అందరికీ చేరవేయాలనే పథకాల అమలులో భాగంగా మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది – ముఖ్యంగా ఆయుష్మాన్ భారత్ మరియు ప్రధాన్ మంత్రి భారతీయ జన ఔషధి పరియోజన కేంద్ర (PMBJPK) పథకాల ద్వారా.

PMBJK ద్వారా జన ఔషధి కేంద్రాలు (Jan Aushadhi Kendras) అనే ప్రత్యేక దుకాణాలు అనే పేరుతో స్థాపించబడ్డాయి. ఇవి పూర్తిగా జెనరిక్ మందులనే విక్రయిస్తాయి. దేశవ్యాప్తంగా ఇలాంటి మూడు వేలకుపైగా దుకాణాలు ప్రస్తుతం పనిచేస్తున్నాయి. ఆయుష్మాన్ భారత్ అమలుతో, భారతదేశంలో జెనరిక్ పరిశ్రమను మరింత బలపరచి మద్దతు ఇవ్వడం తో పాటు, జెనరిక్ ఔషధ తయారీదారులకు విక్రయాలను పెంచుకునే మార్గం కల్పించే ‘ఫార్మా ప్లే’గా నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.

జెనరిక్ మందులను మరింత సులభంగా అందుబాటులోకి తీసుకురావడం, వినియోగదారులకు ఆకర్షణీయంగా చేయడం ద్వారా మొత్తం ఆరోగ్య ఖర్చులను తగ్గించే అవకాశం ఉంది. అని అంటే అంతే కాదు, భారత జెనరిక్ ఔషధ పరిశ్రమ ముందున్న అనేక సవాళ్లు అంతటితో పోతాయని కాదు, ముఖ్యంగా అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో విక్రయాల విషయంలో వచ్చే అవరోధాలు ఇంకా ఉంటాయి. అయితే, కనీసం ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో అయినా ఉపేక్షించలేని శక్తిగా – కనీసం ఇప్పటికైతే ఈ సమయంలో – భారత జెనరిక్ పరిశ్రమ ప్రముఖ స్థానంలోనే ఉందనేది తిరస్కరించలేని నిజం.