భారతదేశంలో ఫార్మాస్యూటికల్ (Pharmaceutical) రంగంలో 70 శాతం మార్కెట్‌ షేర్‌ను జెనరిక్ డ్రగ్స్ (Generic Drugs) ఆక్రమిస్తున్నాయి

జెనరిక్ మందులను మరింత ఆకర్షణీయంగా చూపించడానికి, వినియోగదారుల్లో బ్రాండ్ అవగాహన పెంచేలా ఒక కొత్త మార్కెటింగ్ స్ట్రాటజీని కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకురావడానికి ప్రయత్నిస్తోంది.

కొత్త కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ ప్రణాళికల ప్రకారం, జెనరిక్ మందులకు ప్రత్యేక రంగు కోడ్ (Colour-code) ఇవ్వాలని, దాంతో అవి ఖరీదైన బ్రాండెడ్ మందుల నుంచి సులభంగా గుర్తుపట్టేలా చేయాలని భావిస్తున్నారు. ఇలా చేయడం వల్ల, మందులు కొనేటప్పుడు వినియోగదారులు బ్రాండ్ మందు vs జెనరిక్ మందు మధ్య తెలివిగా నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. జెనరిక్ మందులపై ప్రత్యేక గుర్తులు (Symbols) పెట్టే ప్రతిపాదనలు కూడా ఉన్నాయి.

జెనరిక్ మందుల విక్రయాలను భారతదేశంలో ప్రోత్సహించడానికి కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ తీసుకొస్తున్న పలు చర్యలలో ఇది ఒకటి. చాలా కాలంగా భారత్‌ను ‘వికసిస్తున్న దేశాల ఫార్మసీ’గా పరిగణిస్తున్నారు, ఎందుకంటే ఇక్కడి నుంచి పెద్ద మొత్తంలో జెనరిక్ మందులు ఇతర దేశాలకు ఎగుమతి అవుతున్నాయి. అయితే, ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో ఇతర ఔషధ తయారీదారుల నుంచి పెరుగుతున్న పోటీ, కఠినమైన నియంత్రణలు వంటివి ఈ స్థానాన్ని నిలబెట్టుకోవడంలో సవాళ్లుగా మారుతున్నాయని కొంతమంది విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

అయినా కూడా, జెనరిక్ మందులే భారతదేశ ఫార్మాస్యూటికల్ రంగంలో ప్రధాన భాగాన్ని ఆక్రమిస్తున్నాయి. 2017లో ఫార్మా రంగం మొత్తం ఆదాయంలో సుమారు 70 శాతం జెనరిక్ మందుల నుంచే వచ్చింది. ఇది కేవలం ఎగుమతుల రూపంలోనే కాకుండా, దేశీయంగా కూడా జెనరిక్ మందుల వినియోగాన్ని పెంచే దిశగా జరుగుతున్న ప్రయత్నాలను చూపిస్తుంది.

ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో జెనరిక్ మందుల లభ్యత, వినియోగాన్ని పెంచేందుకు కేంద్రం నుంచి వరుసగా పలు ప్రతిపాదనలు వచ్చాయి. అందులో ఒక ప్రతిపాదన ప్రకారం, డాక్టర్లు బ్రాండెడ్ మందు బదులుగా, అందుబాటులో ఉంటే తప్పనిసరిగా జెనరిక్ మందును సూచించాలి; అంటే బ్రాండ్ పేరు కాకుండా అసలు ఔషధం పేరును ప్రిస్క్రిప్షన్‌లో రాయాలి. ఈ నిర్ణయం ఔషధ తయారీదారులు, కెమిస్టులు, డాక్టర్ల మధ్య పెద్ద చర్చకు, విభిన్న అభిప్రాయాలకు దారితీసింది.

ప్రభుత్వం నడిపే ఫార్మసీలను ప్రారంభించి, అక్కడ ప్రత్యేకంగా జెనరిక్ మందులనే అందుబాటులో ఉంచడం కూడా రాష్ట్ర, కేంద్ర ఆరోగ్య విధానాల్లో ముఖ్య భాగంగా మారింది. ముఖ్యంగా ఆరోగ్య సేవలను అందరికీ చేరేలా చేయడానికి తీసుకొచ్చిన పథకాలలో – ముఖ్యంగా ఆయుష్మాన్ భారత్, అలాగే ప్రధాన్ మంత్రి భారతీయ జన ఔషధి పరియోజన కేంద్ర (PMBJPK)లో ఇది స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.

PMBJK ద్వారా జన ఔషధి కేంద్రాలు అనే ప్రత్యేక దుకాణాలు ఏర్పాటు చేస్తారు, వీటిలో పూర్తిగా జెనరిక్ మందులనే విక్రయిస్తారు. ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా 3,000కు పైగా ఇలాంటి దుకాణాలు పనిచేస్తున్నాయి. ఆయుష్మాన్ భారత్‌తో కలిపి చూస్తే, భారతదేశంలో జెనరిక్ పరిశ్రమను మరింత బలపరచడానికి, జెనరిక్ ఔషధ తయారీదారులకు విక్రయాలు పెంచుకునే మార్గం కల్పించడానికి ఇది ఒక పెద్ద ‘ఫార్మా ప్లే’గా నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

జెనరిక్ మందులను మరింత సులభంగా, ఆకర్షణీయంగా వినియోగదారులకు అందుబాటులోకి తీసుకురావడం వల్ల మొత్తం హెల్త్‌కేర్ ఖర్చులు తగ్గే అవకాశం ఉంది. అయితే, భారత జెనరిక్ డ్రగ్స్ పరిశ్రమ ముందున్న అనేక సవాళ్లు, ముఖ్యంగా అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో, ఒక్కసారిగా మాయమవ్వవు. అయినప్పటికీ, కనీసం ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో అయినా, భారత జెనరిక్ పరిశ్రమను నిర్లక్ష్యం చేయలేని శక్తిగా ప్రపంచం గుర్తించాల్సిందే.