ફાર્મા અને હેલ્થકેર એનાલિટિક્સ ભારતની આગામી મોટી બાબત બનશે

આ ભારતીય ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગ (Indian pharmaceutical industry) એ મોટું યોગદાન પ્રદાન કરનાર તરીકે વિશ્વવ્યાપી ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રમાં ઊભર્યું છે. ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન ચેમ્બર્સ ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (FICCI) દ્વારા જાહેર થયેલા અહેવાલ મુજબ, “ભારત છે વૈશ્વિક સ્તરે જનરિક દવાઓનું સૌથી મોટું પુરવઠાકાર. ભારતીય ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્ર વિવિધ રસી માટે વિશ્વની માંગના 50 ટકા કરતાં વધુ ભાગની પુરવણી કરે છે, અમેરિકા માટે જનરિક દવાઓની માંગનો 40 ટકા અને યુકેમાં સમગ્ર દવાઓનો 25 ટકા ભાગ પૂરો પાડે છે. હાલમાં વૈશ્વિક સ્તરે એડ્સ (Acquired Immune Deficiency Syndrome - AIDS) સામે લડવા માટે વપરાતી એન્ટિરેટ્રોવિરલ દવાઓનો 80 ટકા કરતાં વધુ ભાગ ભારતીય ફાર્મા કંપનીઓ દ્વારા પૂરવામાં આવે છે.”

2017માં, ભારતીય ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગનું મૂલ્ય $33 બિલિયન હતું. ઉદ્યોગ આશા છે કે 2015–20 દરમ્યાન 22.4 ટકા CAGR ઉપર વધીને પ્રાપ્ત કરીને $55 બિલિયન સુધી પહોંચશે. ભારતની ફાર્મા નિકાસ 2017-18માં $17.27 બિલિયન થઈ. 2018-19માં આ નિકાસો $19 બિલિયન પાર કરવાની અપેક્ષા છે.

ભારતીય ફાર્મા કંપનીઓ મુખ્યત્વે બે વિભાગો સમાવે છે — API’s (સક્રિય ફાર્માસ્યુટિકલ ઘટકો, Active Pharmaceutical Ingredients) અને ફોર્મ્યુલેશન્સ. API અથવા બલ્ક દવાઓ કાચા રસાયણિક ઘટકો હોય છે જે ફોર્મ્યુલેશન્સ બનાવવા માટે ઉપયોગ થાય છે. ફોર્મ્યુલેશન્સ એ અંતિમ ઉત્પાદનો છે કે જે વિવિધ પ્રકારની બીમારીઓને સારવાર આપવા માટે તૈયાર કરવામાં આવે છે અને સામાન્ય રીતે ટેબલેટ, ઈન્જેક્શન, શરબત વગેરે સ્વરૂપમાં મળે છે. બલ્ક દવાઓ અને ફોર્મ્યુલેશન્સ સામાન્ય રીતે બ્રાન્ડેડ અને જનરિક બંને સ્વરૂપમાં ઉપલબ્ધ હોય છે. બ્રાન્ડેડ ઉત્પાદનો એ એ ઉત્પાદનો હોય છે જેમને સામાન્ય રીતે તે કંપની શોધે અને પેટન્ટ કરાવે છે. જનરિક ઉત્પાદનો ફોર્મ્યુલેશન અને ક્રિયાપ્રણાલી અન્યો જેવા જ હોય છે. આ જનરિક દવાઓ શોધક કંપનીનું પેટન્ટ સમાપ્ત થયા પછી બને છે. જનરિક દવાઓ બ્રાન્ડેડ દવાઓની તુલનામાં ખૂબ સસ્તા હોય છે. ભારતીય ફાર્મા ઉદ્યોગની આવકનો 70% ભાગ જનરિક દવાઓમાંથી આવે છે